Dlaczego wczesne trudności z matematyką wymagają uwagi?

Nauka i praktyka dowodzą, że już w wieku przedszkolnym istnieją różnice pod względem tempa rozwoju umiejętności matematycznych u dzieci i dlatego bardzo ważne jest wczesne zauważenie wolniejszego tempa rozwoju  i zagwarantowanie dzieciom odpowiedniej pomocy w tym zakresie.

Jak wspierać dziecko podczas nauki?

Dziecko w wieku przedszkolnym może przejawiać następujące trudności, które powinny zwrócić uwagę rodziców i opiekunów dziecka.

Trudności z orientacją przestrzenną u przedszkolaka

• nie ustala co jest po prawej, co po lewej stronie, pomimo dodatkowej pomocy, np. oznaczenia lewej dłoni;
• nie wykonuje prawidłowo poleceń dotyczących poruszania się w różnych kierunkach w przestrzeni;
• nie ustala górnego, dolnego, lewego, prawego brzegu kartki, pomimo ćwiczeń w tym zakresie;

Problemy z organizacją czasu i rytmem

• nie układa z klocków prostego, wystukanego rytmu;

Trudności z liczeniem u dziecka - na co zwrócić uwagę?

• nie odróżnia prawidłowego od błędnego liczenia;
• w grach planszowych stale zaczyna odliczanie z danego miejsca (nie robi kroku do przodu, żeby odliczyć 1);
• nie orientuje się, że ostatni z wymienionych liczebników wskazuje na ilość elementów;

Problemy z dodawaniem, odejmowaniem i klasyfikacją

• ma znaczne trudności z dodawaniem, odejmowaniem łatwych liczb w pamięci, nie umie pomóc sobie zbiorami zastępczymi (na palcach);
• klasyfikuje przedmioty wyłącznie na poziomie par, podobieństw wizualnych, nie układa kolekcji ani klas przedmiotów.

Diagnoza gotowości szkolnej

Czym jest operacyjny poziom rozumowania matematycznego?

W klasie początkowej dzieci, które nie osiągnęły operacyjnego poziomu rozumowania w zakresie stałości ilości nie radzą sobie z liczeniem, ponieważ nie odróżniają poprawnego od błędnego liczenia i nie rozumieją działań na poziomie symbolicznym, czyli liczbowym. Dzieci te potrzebują bardzo wielu zaplanowanych ćwiczeń w oparciu o tzw. liczmany (patyczki, kamyczki, liczydła, korale i inne), żeby oderwać się od konkretnego doświadczenia i przejść na poziom operacji symbolicznych, czyli jedynie w umyśle.

Bez dodatkowej, często fachowej pomocy w odpowiednim czasie dziecko narażone jest na szereg sytuacji, w których doświadcza niepokoju i wątpliwości co do własnych zdolności, cierpi na tym jego poczucie wartości.

Dojrzałość emocjonalna, czyli zdolność do wysiłku, odporność na sytuacje napięcia emocjonalnego, stres i porażkę

Od dojrzałości emocjonalnej zależy bardzo wiele w dalszym życiu dziecka np. fakt, czy dziecko zniesie trud związany z nauką szkolną i czy będzie w stanie skoncentrować swoją uwagę do końca zadania.

Kiedy zgłosić dziecko na terapię matematyczną?

Rodzicu, nie czekaj aż dziecko „wyrośnie” z trudności w nauce matematyki, samo sobie „jakoś” poradzi. Mijający czas, bez dodatkowego, właściwego terapeutycznego wsparcia działa jedynie na niekorzyść Twojego dziecka, pogłębia jego niską samoocenę, pogarsza odporność emocjonalną, obudowuje je w szereg trudnych obronnych zachowań  (liczenie niedokładne, zgadywane odpowiedzi, niechęć do wysiłku, obniżenie ciekawości, wycofanie lub brak radości z uczenia się).

Zapraszamy do Poradni Psychologiczno Terapeutycznej "Przystanek Rozłogi" w Warszawie w celu oceny poziomu kompetencji matematycznych Twojego Dziecka oraz na specjalistyczne zajęciach z zakresu terapii matematycznej.

Najczęściej zadawane pytania FQA - terapia matematyczna

1. Kiedy dziecko powinno zacząć terapię matematyczną?

Terapię matematyczną warto rozważyć, gdy trudności z liczeniem, orientacją przestrzenną czy rozumieniem działań matematycznych utrzymują się mimo ćwiczeń w domu i przedszkolu. Szczególnie ważne jest szybkie działanie, gdy dziecko zaczyna tracić wiarę w swoje możliwości.

2. Jakie są pierwsze objawy trudności matematycznych u przedszkolaka?

Niepokojące sygnały to m.in. trudności z rozróżnianiem prawej i lewej strony, brak rozumienia zasad liczenia, problemy z dodawaniem prostych liczb czy niemożność odtworzenia prostego rytmu.

3. Czy dziecko wyrośnie z trudności z matematyką?

Część dzieci nadrabia opóźnienia rozwojowe, jednak w wielu przypadkach brak odpowiedniego wsparcia powoduje narastanie problemów szkolnych i spadek poczucia własnej wartości. Wczesna diagnoza zwiększa szansę na skuteczną pomoc.

4. Czym jest terapia matematyczna?

Terapia matematyczna to specjalistyczne zajęcia wspierające rozwój myślenia matematycznego. Opiera się na pracy z konkretnymi pomocami (np. liczmany, patyczki, liczydła) oraz stopniowym przechodzeniu do rozumienia działań na poziomie symbolicznym.

5. Czy trudności z matematyką oznaczają dyskalkulię?

Nie zawsze. Trudności mogą mieć charakter rozwojowy lub wynikać z opóźnień w osiąganiu operacyjnego poziomu rozumowania. Diagnoza specjalisty pozwala ocenić, czy mamy do czynienia z ryzykiem dyskalkulii, czy z przejściowymi trudnościami.

6. Jak terapia matematyczna wpływa na dziecko?

Odpowiednio prowadzona terapia nie tylko poprawia umiejętności liczenia, ale także wzmacnia poczucie kompetencji, odporność emocjonalną i gotowość do podejmowania wysiłku szkolnego.