Jeśli podczas spotkań z psychologiem lub psychoterapeutą czujesz się oceniany, zawstydzany albo naciskany, potraktuj swoje odczucia poważnie. Masz prawo do szacunku, zadawania pytań i wyrażania sprzeciwu. Specjalista powinien szanować Twoją autonomię i granice. 

Rozmowa o trudnych sprawach może wywoływać dyskomfort. Samo poczucie dyskomfortu nie przesądza o naruszeniu, ale nie powinno też służyć usprawiedliwianiu poniżania, presji czy ignorowania Twojej odmowy.

Jak możesz zareagować?
Jeśli czujesz się bezpiecznie, nazwij konkretną sytuację i powiedz, jak na Ciebie wpłynęła. Możesz powiedzieć:

„Kiedy to słyszę, czuję się oceniany/oceniana. Chcę o tym porozmawiać”.
„Nie jestem jeszcze gotowy/gotowa rozmawiać o tym szczegółowo”.
„Nie rozumiem celu tego pytania lub ćwiczenia. Proszę o wyjaśnienie”.
„Nie zgadzam się na to. Proszę uszanować moją decyzję”.
Zwróć uwagę na reakcję specjalisty. Czy próbuje zrozumieć Twoje doświadczenie, wyjaśnia swoje działanie i rozmawia o możliwych zmianach? Czy przeciwnie — wyśmiewa obawy, obwinia Cię lub nasila presję?

Co może być sygnałem ostrzegawczym?
Niepokój powinny wzbudzić m.in. obraźliwe komentarze, dyskryminowanie, groźby, niechciany dotyk, seksualne propozycje lub wykorzystywanie relacji terapeutycznej do prywatnych korzyści. Równie ważne jest uporczywe ignorowanie zgłaszanych granic. 

Nie musisz najpierw konfrontować specjalisty, żeby przerwać spotkanie, zakończyć współpracę lub poszukać pomocy gdzie indziej. Jeśli obawiasz się jego reakcji, możesz omówić sytuację z innym specjalistą lub zaufaną osobą.

Gdzie zgłosić zastrzeżenia?
Zapisz, co się wydarzyło i kiedy, oraz zachowaj związaną z tym korespondencję. Zależnie od miejsca udzielania pomocy i rodzaju naruszenia możesz zwrócić się do:

• kierownictwa poradni lub placówki;
• Rzecznika Praw Pacjenta, jeśli sprawa dotyczy świadczeń zdrowotnych i praw pacjenta;
• właściwej komisji etycznej lub sądu koleżeńskiego organizacji zawodowej, której podlega specjalista.

Twoje wątpliwości zasługują na spokojne wyjaśnienie. Nie musisz od razu umieć ocenić, czy doszło do naruszenia, aby poprosić o wsparcie.